Verhalen

meest noordelijke dorpje ter wereld op 79° graden noorder breedte. De wind waait uit het zuiden en ik loop met Jurjen in mijn t-shirt richting de gletjers in de verte. Met een geweer over onze schouder als verdediging tegen ijsberen zijn we op zoek naar onze onderzoeksobjecten de brandganzen. We doen ecologisch onderzoek vanuit de universiteit van Groningen. Op dat moment zien we een mist van water uit de zee spuiten, baluga's oftewel witte walvissen. We blijven even zitten genieten. Ze zoeken de kustlijn af op vissen. het water is bruin en geel waar de gletjer de zee instroomd overgaand in diep blauw verder in het fjord. Even verderop zien we een grote baardrob op een ijsschots dobberen. Altijd alert voor de witte beer die zomaar uit het water kan opduiken om hem van zijn koude rustplaats af te slaan. Een bruingrijze poolvos loopt vlak voor ons langs en spot de eerste gans. De gletjer is ver weg en glinstert in de zomerzon.

 

Spitsbergen is mijn tweede thuis. Ik ben er de afgelopen tien jaar ongeveer acht maal geweest. De eerste drie keer terwijl ik met Jurjen Annen ecologisch onderzoek deed in de onderzoeksgroep van Maarten Loonen. De professor die dit jaar onderzoek deed naar klimaatsverandering met de Nederlandse SEES expeditie.

 

SONY DSCverandering
Op de noordpool gaat de opwarming van de aarde sneller als op de rest van de aardbol. Met als resultaat dat de eeuwenoude fragiele balans in het ecosysteem compleet zoek is. Eerst waren de effecten af en toe te zien, nu vallen ze elk jaar meer op. Sinds 2006 vriezen de fjorden niet meer dicht. Het witte ijs dat voorheen de warmte weerkaatste is nu zwart water en neemt juist warmte op. Hierdoor versnelt op opwarming. In 2010 vond een nieuwe verandering plaats. het water dat midden in de winter verdampt valt als regen in plaats van sneeuw, waardoor zich een dikke laag ijzel op de toendra vormt. Die ijslaag smelt de eerstvolgende zes maanden niet. De rendieren die aangepast zijn op sneeuw komen niet door de dikke ijslaag en stierven massaal een hongerdood. De poolvossen en ijsberen profiteerden maar de populatie rendieren is zwaar afgenomen. Deze situatie heeft zich sinds 2010 nog twee keer voorgedaan. De vraag rijst hoe lang zullen er nog rendieren op spitsbergen zijn? En wat gebeurd er als het hoofdvoedsel van de poolvos verdwijnt? De gletjer die wij in de verte zagen is de afgelopen 100 jaar met 13000 meter afgenomen. Er vormt zich een nieuwe balans. zonder rendieren, poolvossen en ijsberen. Mijn ervaring van boven zal onomkeerbaar veranderen.

Nederland onder de zeespiegel
Je kunt je afvragen of het een probleem is dat dit allemaal gebeurd. Moeder aarde is compleet in balans. Er komt nooit meer water bij of Er neemt geen grondstof toe, wij mensen verplaatsen het alleen. Hierdoor neemt de voedselrijkdom in bepaalde landen af en neemt het in anderen toe. Het ene moment zijn het samengedrukte oude plantenmaterialen, terwijl ze het volgende moment via een motor verworden tot allerlei stofjes in de atmosfeer. Deze stofjes kunnen weer worden opgenomen door planten. daarom groeien de planten harder en als ze dood gaan worden ze onder zware druk weer olie. Het klimaat is constant in beweging. Het is een golfbeweging van warm naar koud en terug naar warm. Dat het klimaat af en toe veranderd is wel te zien aan het feit dat we een zeedino in Maastricht hebben opgegraven, ongeveer de hoogste plek van Nederland. De zeespiegel gaat stijgen want al het water van de gletjers komt in het zeewater terecht. We prijzen ons gelukkig met de dijken in Nederland. Zand en stenen houden het water vast wel op afstand. Denk maar aan de kastelen die we vroeger op het strand maakte van steen en water...

Droogte en nattigheid die zich in extremen afwisselen zijn de eerste zichtbare gevolgen in ons land. een regenpiek, een droog voorjaar. Hierdoor nemen diverse soorten in Nederland toe die zich vanuit het zuiden vestigen, tegelijkertijd raken we soorten kwijt die hier lang hebben geleefd. Ook hier wordt de balans verstoord maar nog niet zo zichtbaar als op Spitsbergen. Als onze dijken doorbreken zullen wij asiel aanvragen in Duitsland, in de hoop dat we welkom zijn.

Wat kan jij doen?
De politiek doet niks, maar stemmen we wel op de juiste mensen. Zijn we uiteindelijk niet verantwoordelijk voor ons eigen doen en laten? In een primitieve stam is het gebruikelijk om bij elke actie 7 generaties vooruit te denken. Wat is mijn inpact op de wereld over 150 jaar als ik elke dag met de auto naar mijn werk rijdt. Wat bebeurd er als ik mij op de fiets verplaats, koud douche, met mijn eigen verpakkingsmateriaal winkel ga of de verwarming in de winter op 17/18 graden zet en een tui aan doe. Hoe ver denk jij vooruit? Hoe veel is moeder aarde jou waard?SONY DSC




Schrijf je in voor de bostips en blijf op de hoogte